Een hartstilstand tijdens het hardlopen is zeldzaam, maar als het gebeurt, telt elke minuut. Als trainer van een loopgroep of organisator van een wedstrijd kun je er veel aan doen om de hulp snel bij de loper te krijgen. Dit stappenplan helpt je op weg, van de eerste inventarisatie tot de wedstrijddag zelf.
Stap 1: breng je routes en looplocaties in kaart
Begin met een rondje over je eigen parcours, liefst met een kaart erbij. Waar loopt je groep op dinsdagavond? Over het bospad, langs het kanaal, of rond de atletiekbaan? Noteer per plek hoe lang je erover doet om er met een auto of fiets te komen en waar een ambulance kan staan.
Kijk ook welke AED’s er al zijn. Bij de kantine, het zwembad of de buurtsuper hangt misschien al een toestel. Controleer of die AED’s ook ’s avonds en in het weekend bereikbaar zijn. Een apparaat achter een gesloten deur helpt niemand.
Stap 2: bepaal of je een eigen AED nodig hebt
Heb je een vaste uitvalsbasis, zoals een clubhuis of een startlocatie, dan is een eigen AED een logische keuze. Bij een eenmalige wedstrijd kun je kijken of je er tijdelijk een kunt regelen. Informatie over wat er voor verenigingen mogelijk is, vind je onder AED sportvereniging. Denk daarbij ook aan de vraag wie de aanschaf en het beheer betaalt: de club, de gemeente, een sponsor of een groep leden samen.
Let bij je keuze op een paar praktische punten:
- Is het toestel semi- of volautomatisch en geeft het duidelijke gesproken instructies?
- Is het bestand tegen regen, kou en een stootje in de tas?
- Zijn er elektroden voor volwassenen én kinderen beschikbaar, als er ook jeugd traint?
Stap 3: kies een plek waar iedereen erbij kan
Een AED hoort er te hangen waar je hem snel kunt pakken. Bij een clubhuis betekent dat: zichtbaar bij de ingang, niet in een afgesloten kast. Hangt hij buiten, dan is een weerbestendige, verwarmde kast een goede oplossing, zodat batterij en elektroden niet te koud worden.
Train je vaak ergens zonder gebouw, zoals in een park? Spreek dan af dat de trainer de AED meeneemt in een tas, net als de EHBO-set. Zet de locatie van het toestel in de groepsapp, zodat iedereen weet waar hij is.
Stap 4: zorg dat meerdere mensen weten hoe het werkt
Een AED helpt alleen als iemand hem durft te gebruiken. Het apparaat spreekt je door de stappen heen, maar een keer geoefend hebben maakt het een stuk makkelijker. Organiseer daarom een reanimatiecursus voor trainers, bestuursleden en vrijwilligers. Vaak is dat in een avond te regelen, en je leert meteen borstcompressies geven.
Houd de kennis bovendien levend:
- Laat nieuwe trainers en vrijwilligers de cursus ook doen.
- Herhaal de training regelmatig, want vaardigheden slijten.
- Bespreek bij de start van een seizoen kort wie wat doet als er iets gebeurt.
Stap 5: maak een draaiboek voor de wedstrijddag
Bij een hardloopwedstrijd is één AED op de finish zelden genoeg. Het parcours is lang, deelnemers lopen verspreid en niet elke plek is makkelijk bereikbaar. Wijs daarom een EHBO-team of hulpverleners aan die verspreid over het parcours staan, en overleg met de organisatie van de EHBO of ambulancedienst over de inzet van AED’s.
Leg in je draaiboek vast:
- Wie belt 112 en geeft de exacte locatie door?
- Wie haalt de dichtstbijzijnde AED?
- Wie begint direct met reanimeren?
- Wie staat bij de weg om de ambulance op te vangen?
Geef alle vrijwilligers een kaart met de nummers van de parcourspunten, zodat ze de locatie snel kunnen doorgeven. Loop het plan voor de start één keer door met je team.
Stap 6: houd de AED in orde
Een AED die niet werkt, is erger dan geen AED, omdat mensen erop vertrouwen. Batterijen en elektroden hebben een houdbaarheidsdatum en moeten op tijd worden vervangen. Zet controlemomenten in je agenda, bijvoorbeeld bij de start van elk seizoen, of laat het onderhoud door een leverancier bewaken. Wijs daarnaast één persoon aan als aanspreekpunt voor de AED, en een vervanger voor als die persoon er niet is.
Een klein plan met groot effect
Je hoeft geen groot project van te maken. Met een duidelijke locatie, een paar getrainde mensen en een toestel dat in orde is, sta je al een flink stuk sterker. Iedereen kan leren reanimeren en een AED gebruiken, dus ook jouw loopgroep. Begin met stap 1 op je eerstvolgende training en loop het parcours eens met andere ogen.